«دامپتراک چند سیلندر است؟»، «چند دنده دارد؟» و «چند لیتر روغن می‌گیرد؟» از پرتکرارترین سؤال‌هایی است که رانندگان تازه‌کار، خریداران و حتی دانشجویان معدن جست‌وجو میکنند. پاسخ این سؤال‌ها به کلاس و ظرفیت دامپتراک بستگی دارد. در این مقاله برای هر سؤال یک پاسخ ساده و یک جدول مرجع آورده‌ایم و نمونه واقعی دامپتراک SMG95 سورین را هم کنار آن گذاشته‌ایم.
توجه: اعداد این مقاله محدوده‌های رایج صنعت هستند. مقدار دقیق هر مدل را همیشه از دفترچه سازنده بگیرید.
موتور دامپتراک چند سیلندر است؟
تعداد سیلندر موتور با ظرفیت دامپتراک بالا می‌رود، چون برای حمل بار سنگین‌تر به حجم موتور و قدرت بیشتری نیاز است:
| کلاس دامپتراک | آرایش رایج موتور | قدرت تقریبی |
|---|---|---|
| ۴۰ تا ۶۵ تن | ۶ سیلندر خطی (گاهی V12) | ۴۵۰ تا ۷۵۰ اسب بخار |
| ۹۰ تا ۱۰۰ تن | V12 | ۹۵۰ تا ۱۲۰۰ اسب بخار |
| ۱۴۰ تا ۲۳۰ تن | V12 تا V16 | ۱۳۰۰ تا ۲۵۰۰ اسب بخار |
| ۳۰۰ تن به بالا | V16 تا V20 | ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ اسب بخار |
دامپتراک SMG95 سورین از موتور Weichai WP13G530E310 استفاده می‌کند؛ یک موتور ۶ سیلندر خطی دیزل با قدرت ۵۳۰ اسب بخار و استاندارد آلایندگی Euro 3. در کلاس ۶۰ تنی، موتور ۶ سیلندر خطی مزیت مهمی دارد: قطعات کمتر، تعمیر ساده‌تر و دسترسی آسان‌تر به قطعات یدکی در بازار داخل.
دامپتراک چند اسب بخار است؟
قدرت به‌تنهایی معیار خوبی نیست؛ آنچه عملکرد روی شیب را تعیین می‌کند، نسبت توان به وزن است. مقاله نسبت توان به وزن در دامپتراک این موضوع را با مثال توضیح داده است.
دامپتراک چند دنده دارد؟
دامپتراکهای معدنی امروزی تقریباً همگی گیربکس اتوماتیک یا نیمه‌اتوماتیک با مبدل گشتاور دارند و راننده مثل کامیون جاده‌ای دنده عوض نمی‌کند. در دامپتراکهای مکانیکی رایج:
- گیربکس‌ها معمولاً ۶ یا ۷ دنده جلو و ۱ یا ۲ دنده عقب دارند؛
- دنده‌های پایین برای حرکت با بار در سربالایی و دنده‌های بالا برای برگشت خالی روی مسیر صاف استفاده می‌شوند؛
- در سرپایینی، ریتاردر همراه با دنده مناسب سرعت را کنترل می‌کند.
دامپتراکهای بسیار بزرگ (معمولاً بالای ۱۸۰ تن) اغلب دیزل-الکتریک هستند. در این ماشین‌ها موتور دیزل یک ژنراتور را می‌چرخاند و موتورهای الکتریکی داخل چرخ‌ها ماشین را حرکت می‌دهند. این دامپتراک‌ها اصلاً گیربکس دندهای مرسوم ندارند.
SMG95 از گیربکس اتوماتیک FC6A250 استفاده می‌کند. برای آشنایی با ساختار و نگهداری این بخش، راهنمای جامع گیربکس دامپتراک را بخوانید.
دامپتراک چند لیتر روغن می‌گیرد؟
دامپتراک فقط یک «روغن» ندارد. چند مخزن جدا دارد که هر کدام روغن و دوره تعویض خودش را دارد. محدوده‌های تقریبی برای یک دامپتراک ۶۰ تا ۱۰۰ تنی:
| سیستم | حجم تقریبی | نکته |
|---|---|---|
| روغن موتور (کارتر) | ۴۰ تا ۱۵۰ لیتر | موتورهای ۶ سیلندر ۱۲ تا ۱۹ لیتری در پایین بازه، V12ها در بالای آن |
| روغن گیربکس و مبدل | ۵۰ تا ۱۵۰ لیتر | معمولاً روغن مخصوص گیربکس پاورشیفت |
| روغن هیدرولیک (مخزن) | ۱۵۰ تا ۴۰۰ لیتر | برای سیستم فرمان، بالابر اتاق و در برخی مدلها ترمز |
| دیفرانسیل و توپی چرخ‌ها | ۸۰ تا ۲۵۰ لیتر در مجموع | روغن دنده با گرانروی بالا |
| مخزن سوخت | ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ لیتر | برای کارکرد کامل یک یا دو شیفت |
در دامپتراکهای بالای ۲۰۰ تن، روغن موتور به چند صد لیتر هم می‌رسد. نوع و گرانروی هر روغن را در مقاله‌های روغن دامپتراک و روغن گیربکس دامپتراک بررسی کرده‌ایم.
دامپتراک چند متر است؟
طول، عرض و ارتفاع دامپتراک هم با ظرفیت بزرگ‌تر میشود و روی طراحی جاده، شعاع گردش و ارتفاع بارگیری اثر مستقیم دارد:
- دامپتراک ۶۰ تنی: حدود ۹ متر طول و ۳٫۵ متر عرض. SMG95 با ابعاد ۹۰۳۰ × ۳۴۶۰ × ۴۰۵۰ میلی‌متر نمونه همین کلاس است.
- دامپتراک ۹۰ تا ۱۰۰ تنی: حدود ۱۰ تا ۱۰٫۵ متر طول و ۵ تا ۶ متر عرض.
- دامپتراک ۲۰۰ تنی: حدود ۱۳ متر طول و ۷ تا ۸ متر عرض.
- بزرگ‌ترین دامپتراک‌ها: بیش از ۱۵ متر طول و نزدیک ۸ متر ارتفاع؛ BelAZ 75710 حتی به حدود ۲۰ متر طول می‌رسد.
یک قاعده رایج طراحی معدن این است که عرض جاده دوطرفه دست‌کم ۳ تا ۳٫۵ برابر عرض بزرگ‌ترین دامپتراک باشد. جزئیات بیشتر را در مقاله ابعاد استاندارد دامپتراک بخوانید.
مشخصات فنی SMG95 در یک نگاه
- موتور: Weichai WP13G530E310، ۶ سیلندر، Euro 3
- قدرت: ۵۳۰ اسب بخار
- ظرفیت حمل: ۶۲ تن؛ وزن خالی: ۳۳ تن
- حجم اتاق بار: ۳۴ مترمکعب
- گیربکس: FC6A250 اتوماتیک
- حداکثر سرعت: ۴۰ کیلومتر بر ساعت؛ حداکثر شیب‌روی: ۳۷٪
سؤالات متداول
موتور دامپتراک ۶۰ تنی چند سیلندر است؟
بیشتر دامپتراکهای کلاس ۶۰ تنی موتور ۶ سیلندر خطی با حجم ۱۲ تا ۱۹ لیتر دارند. برخی مدلها در این کلاس از موتور V12 استفاده میکنند.
آیا دامپتراک دنده دستی دارد؟
دامپتراکهای معدنی جدید تقریباً همیشه گیربکس اتوماتیک دارند. مدلهای بسیار بزرگ هم دیزل-الکتریک هستند و گیربکس دندهای ندارند.
روغن موتور دامپتراک هر چند ساعت عوض میشود؟
دوره معمول تعویض روغن موتور در دامپتراکهای معدنی ۲۵۰ تا ۵۰۰ ساعت کارکرد است و به کیفیت روغن، کیفیت سوخت، گردوغبار محیط و نتیجه آنالیز روغن بستگی دارد.
دامپتراک در ساعت چقدر گازوئیل مصرف می‌کند؟
مصرف سوخت به ظرفیت، بار موتور و شیب مسیر بستگی دارد. عوامل پنهانی که مصرف را بالا می‌برند در مقاله ۷ عامل پنهان افزایش مصرف سوخت دامپتراک آمده است.
جمع‌بندی
به‌طور خلاصه: دامپتراکهای ۶۰ تنی معمولاً موتور ۶ سیلندر، گیربکس اتوماتیک ۶ یا ۷ دنده و حدود ۴۰ تا ۶۰ لیتر روغن موتور دارند. با بزرگ‌تر شدن کلاس، تعداد سیلندر تا ۲۰، حجم روغن تا چند صد لیتر و طول ماشین تا بیش از ۱۵ متر بالا می‌رود. برای دریافت کاتالوگ کامل و دفترچه فنی SMG95، با گروه سورین در تماس باشید.
