دامپتراک در معدن دائماً با بار سنگین، مسیرهای ناهموار، ضربههای ناشی از سطح جاده و سیکلهای کاری طولانی روبهرو است. در چنین شرایطی، سالم بودن سیستم تعلیق فقط روی راحتی اپراتور اثر ندارد؛ رفتار ماشین در مسیر و نحوه تحمل بار نیز به وضعیت این مجموعه وابسته است.
خرابی سیستم تعلیق دامپتراک همیشه با یک شکستگی واضح شروع نمیشود. گاهی اولین نشانه، تغییر ارتفاع یک سمت ماشین است؛ گاهی نشتی اطراف مجموعه تعلیق دیده میشود و در بعضی موارد اپراتور متوجه ضربه یا لرزشی میشود که قبلاً وجود نداشته است.
نکته مهم این است که این علائم لزوماً به معنی خرابی قطعی یک قطعه مشخص نیستند. هدف از شناخت آنها این است که بدانیم چه زمانی باید دامپتراک برای بازدید فنی دقیقتر متوقف شود.
سیستم تعلیق دامپتراک چه وظیفهای دارد؟
سیستم تعلیق بین شاسی، محورها و چرخهای ماشین نقش مهمی در کنترل ضربهها و حفظ رفتار پایدارتر دستگاه هنگام حرکت دارد.
وقتی دامپتراک بدون بار حرکت میکند، نیروهای واردشده به مجموعه با زمانی که اتاق بار پر است یکسان نیست. این تفاوت در مسیرهای معدنی ناهموار و هنگام عبور از دستاندازها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
به همین دلیل وضعیت سیستم تعلیق باید بخشی از بازرسی دورهای ماشین باشد، نه اینکه فقط بعد از مشاهده یک خرابی جدی بررسی شود.
در دستورالعمل بازرسی پیش از عملیات MSHA نیز بررسی مجموعههای تعلیق جلو و عقب از نظر سایش، آسیب و نشتی در فهرست کنترل کامیونهای حمل سطحی قرار گرفته است.
مهمترین علائم خرابی سیستم تعلیق دامپتراک چیست؟
نشانههای خرابی میتوانند با توجه به طراحی سیستم تعلیق و مدل ماشین متفاوت باشند. بنابراین تشخیص نهایی باید بر اساس دستورالعمل سازنده و بازدید فنی انجام شود.
با این حال، چند نشانه میتوانند هشداری برای بررسی بیشتر باشند:
- تغییر یا عدم تقارن غیرعادی ارتفاع ماشین
- مشاهده نشتی در اطراف اجزای تعلیق
- ضربه یا لرزش غیرمعمول هنگام حرکت
- مشاهده آسیب، ترک، شکستگی یا تغییر شکل در اجزای قابل مشاهده
- تغییر محسوس رفتار ماشین نسبت به شرایط عادی
- مشاهده سایش یا رفتار غیرعادی در مجموعه چرخ و تایر که نیازمند بررسی علت باشد
وجود هرکدام از این موارد بهتنهایی دلیل کافی برای اعلام خرابی یک قطعه خاص نیست؛ اما نادیده گرفتن آنها هم تصمیم مناسبی نیست.
۱. نشست یا تغییر ارتفاع یک سمت دامپتراک
یکی از مواردی که در بازدید ظاهری میتوان به آن توجه کرد، ارتفاع و وضعیت قرارگیری ماشین است.
اگر دامپتراک روی سطح مناسب و نسبتاً تراز قرار دارد اما یک سمت آن به شکل غیرعادی پایینتر دیده میشود، بهتر است قبل از ادامه کار علت بررسی شود.
در این شرایط ابتدا باید عوامل سادهتر مانند وضعیت سطح زمین، بار و تایرها نیز کنترل شوند. اگر اختلاف ارتفاع همچنان غیرعادی باشد، مجموعه تعلیق نیاز به بررسی فنی دارد.
این نکته اهمیت دارد که صرفاً با مشاهده پایینتر بودن یک سمت نمیتوان نوع خرابی را تعیین کرد.
۲. نشتی در اطراف اجزای تعلیق را جدی بگیرید
در سیستمهایی که اجزای تعلیق آنها با سیال یا فشار کار میکنند، مشاهده نشتی میتواند یکی از نشانههای مهم برای انجام بازدید باشد.
در بازرسی توصیهشده توسط MSHA نیز بررسی تعلیق جلو و عقب از نظر leakage یکی از موارد مشخص بازرسی است.
اگر در اطراف مجموعه تعلیق آثار تازهای از سیال مشاهده شد، بهتر است محل آن تمیز و منبع واقعی نشتی مشخص شود؛ چون وجود روغن در یک ناحیه الزاماً به معنی نشتی همان قطعه نیست و ممکن است از بخش دیگری به آن قسمت رسیده باشد.
بنابراین:
مشاهده نشتی = دلیل برای بررسی فنی، نه تشخیص قطعی خرابی.
۳. ضربه و لرزش غیرعادی هنگام حرکت
دامپتراک معدنی روی مسیر کاملاً صاف کار نمیکند و مقداری ضربه و لرزش طبیعی است. چیزی که باید توجه اپراتور را جلب کند، تغییر محسوس نسبت به رفتار معمول ماشین است.
برای مثال اگر:
- ضربهها نسبت به قبل شدیدتر شدهاند؛
- ماشین روی مسیری که قبلاً رفتار عادی داشته، متفاوت عمل میکند؛
- صدای ضربه جدیدی ایجاد شده؛
- یا لرزش غیرمعمول و مداومی احساس میشود؛
بهتر است قبل از نسبت دادن مشکل به جاده، ماشین نیز بررسی شود.
البته وضعیت جاده حمل هم تأثیر زیادی دارد. Caterpillar اشاره میکند که جادههای دارای چاله، شیار و ناهمواری میتوانند به تایر و خود ماشین آسیب وارد کنند و نگهداری مناسب جاده به کاهش تعمیرات ماشین کمک میکند.
۴. آسیب ظاهری به اجزای تعلیق
بازدید چشمی ساده قبل از شروع شیفت میتواند بعضی مشکلات قابل مشاهده را مشخص کند.
اپراتور یا مسئول بازدید باید نسبت به مواردی مانند آسیب ظاهری، قطعات شل یا جابهجا شده، تغییر شکل غیرمعمول و آثار برخورد یا ضربه حساس باشد.
MSHA نیز در بازرسی پیش از عملیات، بررسی مجموعه تعلیق از نظر wear و damage و همچنین کنترل محلهای اتصال را توصیه میکند.
اگر آسیب قابل مشاهدهای وجود دارد، بهتر است ماشین قبل از ادامه کار توسط نیروی فنی بررسی شود.
۵. وضعیت تایرها را هم بررسی کنید
وقتی رفتار ماشین تغییر میکند، بررسی فقط یک سیستم میتواند باعث تشخیص ناقص شود.
تایر، فشار باد، وضعیت سطح مسیر، نحوه بارگیری و سیستم تعلیق میتوانند روی رفتار ماشین اثر بگذارند. به همین دلیل در بررسی خرابی سیستم تعلیق دامپتراک بهتر است وضعیت تایرها هم کنترل شود.
اگر ساییدگی غیرعادی یا تفاوت قابل توجهی بین تایرها دیده میشود، باید علت آن بررسی شود؛ اما نباید بدون بررسی فنی، سیستم تعلیق را تنها علت آن دانست.
چه زمانی دامپتراک باید متوقف شود؟
همه نشانهها الزاماً به معنی توقف اضطراری ماشین نیستند. اما وقتی نقصی میتواند عملکرد ایمن دستگاه را تحت تأثیر قرار دهد، ادامه کار تا زمان مشخص شدن وضعیت انتخاب مناسبی نیست.
راهنمای ایمنی MSHA توصیه میکند اگر در بازرسی پیش از عملیات نقصی پیدا شد که بر ایمنی ماشین اثر میگذارد، تجهیز سریعاً از سرویس خارج شود تا مشکل برطرف شود.
بنابراین اگر مواردی مثل آسیب واضح مجموعه تعلیق، نشتی قابل توجه، تغییر شدید ارتفاع، قطعات شل یا آسیبدیده، یا تغییر جدی و ناگهانی در رفتار ماشین مشاهده شد، دامپتراک باید طبق دستورالعمل ایمنی مجموعه و راهنمای سازنده متوقف و بررسی شود.
تصمیم نهایی درباره امکان ادامه کار باید توسط فرد واجد صلاحیت و مطابق دستورالعمل فنی همان ماشین انجام شود.
اپراتور قبل از شروع شیفت چه چیزهایی را بررسی کند؟
بازدید پیش از شروع کار لازم نیست به معنی باز کردن قطعات ماشین باشد. یک بررسی منظم ظاهری میتواند بسیاری از نشانههای اولیه را مشخص کند.
اپراتور میتواند قبل از شروع شیفت مواردی مانند وضعیت کلی و ارتفاع ماشین، آثار نشتی، آسیبهای قابل مشاهده، وضعیت چرخ و تایر و هر تغییر نسبت به شیفت قبلی را بررسی کند.
MSHA نیز بر انجام بازرسی منظم پیش و پس از عملیات و ثبت عیوب مکانیکی یا ایمنی تأکید میکند.
اگر مورد غیرعادی مشاهده شد، بهتر است قبل از ورود ماشین به سیکل حمل گزارش شود.
چرا خرابی سیستم تعلیق دامپتراک نباید نادیده گرفته شود؟
ادامه کار با یک ایراد کوچک ممکن است تشخیص و تعمیر را در آینده پیچیدهتر کند؛ بهخصوص در معدنی که ماشین چندین ساعت در روز تحت بار کار میکند.
هدف از نگهداری پیشگیرانه این نیست که با مشاهده هر علامت کوچکی ماشین برای مدت طولانی متوقف شود. هدف این است که علائم غیرعادی زود تشخیص داده شوند تا بتوان درباره ادامه کار، بازدید یا تعمیر تصمیم فنی گرفت.
هزینه واقعی یک خرابی نیز فقط قیمت قطعه نیست. توقف ناخواسته ماشین، زمان تعمیر و خارج شدن یک دستگاه از سیکل حمل میتواند روی بهرهبرداری ناوگان اثر بگذارد.
وضعیت جاده معدن چه ارتباطی با سیستم تعلیق دارد؟
گاهی چیزی که در ابتدا شبیه مشکل ماشین به نظر میرسد، با وضعیت نامناسب مسیر تشدید شده است.
چالهها، شیارهای عمیق، سنگهای پراکنده و سطح نامناسب جاده باعث وارد شدن ضربههای بیشتر به ماشین میشوند. Caterpillar در راهنمای نگهداری جادههای حمل معدنی نیز تأکید میکند که کیفیت جاده روی تعمیرات ماشین، آسیب تایر و عملکرد ناوگان اثر دارد.
سیستم تعلیق را هنگام بررسی مشخصات دامپتراک فراموش نکنید
سیستم تعلیق فقط موضوع تعمیر و نگهداری نیست. هنگام بررسی یک دامپتراک برای شرایط کاری معدن نیز باید مجموعه ماشین را بهصورت یک سیستم کامل دید.
ظرفیت حمل، موتور، گیربکس، ترمز، تایر، ابعاد و سیستمهای مرتبط با شاسی و تعلیق باید متناسب با نوع عملیات بررسی شوند.
نگهداری SMG95 سورین در شرایط کاری معدن
دامپتراک SMG95 سورین با ظرفیت حمل ۶۲ تن برای فعالیت در عملیات حمل معدنی در نظر گرفته شده است. در چنین کاربردی، بازرسی منظم بخشهای مختلف ماشین و توجه به تغییر رفتار دستگاه در طول کار اهمیت زیادی دارد.
برای مشاهده مشخصات موتور، ظرفیت حمل، گیربکس، ابعاد و سایر اطلاعات این مدل میتوانید صفحه دامپتراک SMG95 سورین را ببینید.
جمعبندی
خرابی سیستم تعلیق دامپتراک همیشه با شکستگی واضح یک قطعه شروع نمیشود. نشتی، تغییر ارتفاع، آسیب ظاهری، ضربه یا لرزش غیرمعمول و تغییر رفتار ماشین میتوانند نشانههایی باشند که نیاز به بازدید بیشتر دارند.
نکته مهم این است که از روی یک علامت، خرابی قطعه خاصی را قطعی تشخیص ندهیم. شرایط جاده، تایر، بارگیری و سایر اجزای ماشین نیز باید در بررسی در نظر گرفته شوند.
بازدید پیش از شروع شیفت و گزارش سریع تغییرات غیرعادی میتواند کمک کند مشکلات قبل از تبدیل شدن به خرابی جدیتر شناسایی شوند. اگر نقص مشاهدهشده بر عملکرد ایمن ماشین اثر میگذارد، دستگاه باید طبق دستورالعمل ایمنی و نظر فرد واجد صلاحیت از سرویس خارج و بررسی شود.
برای بررسی مشخصات SMG95 یا دریافت اطلاعات بیشتر درباره محصولات سورین، میتوانید با گروه ساخت و تولید سورین در ارتباط باشید.
